Người có ba hộ chiếu thường nghĩ mình có ba lựa chọn cho mỗi chuyến đi. Thực tế ngược lại: mỗi quyển làm một việc mà hai quyển kia không làm được, và phần lớn thời gian bạn không có lựa chọn nào cả — chỉ có một quyển đúng cho một tình huống.
Bốn chức năng riêng của một hộ chiếu
Hiểu bốn chức năng này thì biết quyển nào dùng lúc nào.
Quyền vào nước của chính nó. Đây là chức năng mà không quyển nào thay được. Vào nước A thì dùng hộ chiếu A — không phải vì tiện mà vì đó là cách thực hiện quyền của công dân.
Quyền vào các nước thứ ba. Đây là chức năng mà ba quyển khác nhau nhiều nhất, và là nơi bạn thật sự có lựa chọn.
Gắn với tư cách cư trú. Nếu bạn có thẻ cư trú ở một nước, thẻ đó gắn với một quyển cụ thể — và bạn phải xuất trình đúng quyển đó.
Và làm chứng cứ về nhân thân và về lịch sử đi lại. Chức năng mà người ta chỉ nhớ tới khi cần chứng minh điều gì đó nhiều năm sau.
Vì sao hai quyển "vào được cùng một nơi" vẫn không thay nhau
Ba lý do mà người mới có ba quốc tịch hay bỏ qua.
Lịch sử đi lại bị chia ra. Vào bằng quyển này, ra bằng quyển kia thì hồ sơ của bạn ở nước đó không liền mạch — và đây là nguồn của phần lớn câu hỏi ở cửa khẩu.
Thời hạn được ở có thể khác nhau. Cùng một nước có thể cho công dân nước A ở lâu hơn công dân nước B, hoặc yêu cầu đăng ký khác nhau.
Và tư cách của bạn ở nước đó khác nhau. Điều này ảnh hưởng tới việc bạn làm được gì trong thời gian ở — làm việc, học tập, mở tài khoản, mua tài sản.
Xác định quyển nào làm việc gì
Bốn bước, làm một lần cho cả bộ.
Với mỗi quyển, ghi nước nào là nước của nó — đó là nơi quyển đó bắt buộc phải dùng.
Ghi tư cách cư trú của bạn gắn với quyển nào. Nếu bạn có thẻ cư trú ở một nước thứ ba, nó gắn với một quyển — và quyển đó thành quyển bắt buộc cho mọi lần vào ra nước đó.
Với các nước còn lại bạn hay tới, ghi quyển nào thuận lợi nhất. Đây là phần duy nhất bạn thật sự chọn.
Và ghi quyển nào có hạn dài nhất — nó sẽ là quyển dự phòng khi các quyển kia đang làm thủ tục gia hạn.
Kết quả là một bảng mà bài cuối chuyên mục sẽ mô tả đầy đủ — nhưng ngay bốn dòng này đã giải quyết phần lớn câu hỏi hằng ngày.
Hai câu hỏi hay bị trả lời sai
Chúng xuất hiện gần như ở mọi người mới có ba quốc tịch.
"Dùng quyển nào mạnh nhất có phải luôn tốt nhất không?" Không. "Mạnh" chỉ đo một chiều — số nơi vào được không cần xin trước. Nó không nói gì về việc bạn được ở bao lâu, làm được gì trong thời gian đó, và tư cách của bạn khi có chuyện. Với nước bạn là công dân, quyển "yếu hơn" luôn là quyển đúng.
"Mang cả ba quyển cùng lúc có sao không?" Không sao, và nên mang — nhưng để ở hai chỗ khác nhau. Điều cần tránh không phải là mang nhiều mà là xuất trình lẫn lộn: đưa quyển này ở quầy hàng không rồi đưa quyển kia ở cửa khẩu, hoặc đổi quyển giữa chừng mà không giải thích.
Ba điều một bộ ba quyển đòi hỏi mà một quyển không đòi
Đây là chi phí riêng của người đa tịch.
Một quy tắc cố định, không quyết theo từng chuyến. Bài sau của chuyên mục nói vì sao — nhưng ngắn gọn: quyết từng lần thì trước sau cũng có lần quyết khác đi, và sự thiếu nhất quán mới là thứ gây rắc rối.
Ba kỳ hạn phải theo dõi. Chúng lệch nhau, và ba quyển hết hạn rải rác trong năm năm thì gần như năm nào cũng có một việc phải làm.
Và một chỗ cất chung nhưng không cùng một túi khi đi. Cất chung để quản lý; chia ra khi mang theo để mất một không mất cả ba.
Có ba hộ chiếu thì có ba lựa chọn cho mỗi chuyến không?
Phần lớn thời gian là không. Vào nước của quyển nào thì dùng quyển đó; nếu có thẻ cư trú gắn với một quyển thì phải dùng đúng quyển ấy. Chỉ với nước thứ ba bạn mới thật sự có lựa chọn.
Một hộ chiếu có mấy chức năng?
Bốn: quyền vào nước của chính nó, quyền vào các nước thứ ba, gắn với tư cách cư trú nếu có, và làm chứng cứ về nhân thân cùng lịch sử đi lại.
Hai quyển vào được cùng một nơi thì dùng cái nào cũng được chứ?
Không nên. Vào bằng quyển này ra bằng quyển kia làm hồ sơ của bạn ở nước đó không liền mạch; thời hạn được ở có thể khác nhau; và tư cách của bạn ở đó cũng khác, ảnh hưởng tới việc bạn làm được gì.
Bộ ba quyển đòi hỏi gì mà một quyển không đòi?
Ba: một quy tắc cố định thay vì quyết theo từng chuyến, ba kỳ hạn phải theo dõi vì chúng lệch nhau, và một chỗ cất chung để quản lý nhưng chia ra khi mang theo.
